“Μετατροπή” εργοληπτικής, ατομικής επιχείρησης σε ΙΚΕ:

Τι γίνεται με τις συμβάσεις και τις εγγυητικές των εν εξελίξει Δημοσίων έργων;

Όταν μια ατομική εργοληπτική επιχείρηση εισφέρεται σε ΙΚΕ, το εταιρικό και φορολογικό κομμάτι είναι μόνο η μισή ιστορία.

Πριν διαβάσετε το συγκεκριμένο άρθρο, προτείνουμε να διαβάσετε το άρθρο πως εισφέρεται μια ατομική, εργοληπτική επιχείρηση σε μια νέα ή υφιστάμενη εργοληπτική ΙΚΕ: ΕΔΩ

Η άλλη μισή αφορά τα δημόσια έργα που τρέχουν ήδη: συμβάσεις, εγγυητικές, πληρωμές, παραλαβές. Σε αυτό το κείμενο βλέπουμε συνοπτικά:

• πώς αλλάζει ο ανάδοχος στη σύμβαση δημοσίου έργου,
• πώς διαχειριζόμαστε τις εγγυητικές επιστολές,
• ποιες κινήσεις χρειάζονται για να μην «κολλήσουν» οι πληρωμές και οι εγκρίσεις.

Προϋπόθεση: έχει ήδη γίνει η εισφορά της ατομικής στην ΙΚΕ (συμβολαιογραφική πράξη, ΓΕΜΗ, ΔΟΥ, κ.λπ.).

1. Νομική βάση: γιατί επιτρέπεται να «μπει» η ΙΚΕ στη θέση της ατομικής;

Ο βασικός κανόνας είναι το άρθρο 132 Ν. 4412/2016 για την τροποποίηση συμβάσεων κατά τη διάρκειά τους. Το άρθρο επιτρέπει, μεταξύ άλλων, την αλλαγή αναδόχου χωρίς νέο διαγωνισμό όταν υπάρχει:

• εταιρική αναδιάρθρωση ή καθολική διαδοχή (συγχώνευση, απορρόφηση, μετατροπή κ.λπ.),
• υπό την προϋπόθεση ότι ο νέος φορέας πληροί τα κριτήρια ποιοτικής επιλογής και δεν αλλάζουν ουσιωδώς οι όροι της σύμβασης.

Παρότι η ατομική επιχείρηση δεν είναι νομικό πρόσωπο, στην πράξη η εισφορά της δραστηριότητας σε ΙΚΕ αντιμετωπίζεται από τις αναθέτουσες αρχές ως περίπτωση διαδοχής/αναδιάρθρωσης, ιδίως όταν:

• η ΙΚΕ αναλαμβάνει όλα τα στοιχεία της επιχείρησης (πάγια, προσωπικό, δραστηριότητα),
• η ΙΚΕ στελεχώνεται από τα ίδια ΜΕΚ και την ίδια τεχνική ομάδα,
• η ΙΚΕ είναι εγγεγραμμένη στο ΜΕΕΠ/ΜΗ.Ε.ΕΔ.Ε στην αντίστοιχη τάξη.

2. Βήμα-βήμα: πώς τροποποιείται η σύμβαση του έργου

Το αίτημα τροποποίησης μπορεί να υποβληθεί οποιαδήποτε στιγμή στη διάρκεια εκτέλεσης της σύμβασης, σύμφωνα με το άρθρο 132 Ν. 4412/2016.

2.1. Χαρτογράφηση έργων

Πρώτα, βγάζουμε έναν πίνακα έργων:

• Αναθέτουσα αρχή
• Αριθμός σύμβασης & προϋπολογισμός
• Στάδιο (εργασίες, παράταση, προς παραλαβή κ.λπ.)
• Εγγυητικές που σχετίζονται (συμμετοχής, καλής εκτέλεσης, προκαταβολής).

Έτσι ξέρουμε πως πρέπει να κινηθούμε.

2.2. Φάκελος υποκατάστασης για κάθε σύμβαση

Για κάθε σύμβαση έργου ετοιμάζεται φάκελος με:

– Αίτηση / επιστολή προς την αναθέτουσα αρχή, όπου:

• εξηγείται ότι η ατομική επιχείρηση εισφέρθηκε στην ΙΚΕ,
• ζητείται η τροποποίηση της σύμβασης ώστε ανάδοχος να εμφανίζεται η ΙΚΕ ως διάδοχος,
• γίνεται σαφής αναφορά στο άρθρο 132 Ν. 4412/2016.

– Συμβολαιογραφική πράξη εισφοράς της ατομικής στην ΙΚΕ.

– Πιστοποιητικά ΓΕΜΗ (σύστασης/μεταβολών) της ΙΚΕ.

– Φορολογική & ασφαλιστική ενημερότητα της ΙΚΕ.

– Στοιχεία πτυχίου ΜΕΕΠ/ΜΗ.Ε.ΕΔ.Ε της ΙΚΕ (τάξη, κατηγορία).

– Τυχόν υπεύθυνη δήλωση ότι η ΙΚΕ αναλαμβάνει όλα τα δικαιώματα και υποχρεώσεις της σύμβασης.

2.3. Τροποποιητική σύμβαση

Η αναθέτουσα, αφού ελέγξει ότι:

• η ΙΚΕ πληροί τα κριτήρια ποιοτικής επιλογής,
• δεν αλλάζει το οικονομικό/τεχνικό αντικείμενο,

προχωρά σε υπογραφή τροποποιητικής σύμβασης. Συνήθως αναφέρει ότι:

• η ατομική επιχείρηση παύει να είναι ανάδοχος,
• η ΙΚΕ υποκαθίσταται ως ανάδοχος λόγω εταιρικής/επιχειρηματικής διαδοχής,
• όλοι οι υπόλοιποι όροι της αρχικής σύμβασης παραμένουν σε ισχύ.

Σε συμβάσεις που είχαν ελεγχθεί από το Ελεγκτικό Συνέδριο, η τροποποιητική μπορεί να χρειαστεί εκ νέου προληπτικό έλεγχο, ανάλογα με την αξία και την πρακτική της υπηρεσίας.

3. Εγγυητικές επιστολές: να αλλάξουν ή όχι;

Οι εγγυητικές (συμμετοχής, καλής εκτέλεσης, προκαταβολής, καλής λειτουργίας) έχουν εκδοθεί στο όνομα της ατομικής. Μετά τον μετασχηματισμό έχουμε δύο επιλογές:

3.1. «Καθαρή» λύση: νέες εγγυητικές στο όνομα της ΙΚΕ

Η πιο ασφαλής – και συνήθως προτιμητέα – λύση:

1. Η ΙΚΕ ζητά από την τράπεζα / ΤΜΕΔΕ έκδοση νέας εγγυητικής στο όνομά της, με τους ίδιους όρους & ποσά.
2. Η αναθέτουσα εγκρίνει την αντικατάσταση, λαμβάνει τη νέα εγγυητική και επιστρέφει την παλιά.
3. Στην τροποποιητική σύμβαση γίνεται ρητή αναφορά στην αντικατάσταση εγγυητικών.

Πλεονεκτήματα:

• δεν υπάρχει αμφιβολία για το ποιος καλύπτεται,
• κλείνουν «παλιά μέτωπα» με τον επιχειρηματία ως φυσικό πρόσωπο.

3.2. Πρακτική λύση: διατήρηση παλιάς εγγυητικής με βεβαίωση

Σε κάποιες περιπτώσεις (ιδίως όταν η εγγυητική λήγει σύντομα):

• η τράπεζα εκδίδει βεβαίωση ότι η υφιστάμενη εγγυητική καλύπτει και την ΙΚΕ ως διάδοχο της ατομικής,
• η αναθέτουσα το αποδέχεται και το αναφέρει στην τροποποιητική σύμβαση.

Αυτό είναι πιο ευέλικτο, αλλά θέλει:

• προσεκτική διατύπωση,
• σαφή αναφορά στην έννοια της καθολικής διαδοχής και στα στοιχεία της ΙΚΕ.

4. ΕΦΚΑ, πληρωμές και πρακτικά θέματα μετά την αλλαγή

Παράλληλα με τις συμβάσεις και τις εγγυητικές, δεν ξεχνάμε:

• Ο εργοδότης στον ΕΦΚΑ αλλάζει – η ΙΚΕ έχει νέο μητρώο εργοδότη.
• Οι εργαζόμενοι «περνάνε» από την ατομική στην ΙΚΕ με νέες προσλήψεις, διατηρώντας δικαιώματα μέσω συνέχισης της επιχείρησης.
• Οι λογαριασμοί – πιστοποιήσεις εκτελεσμένων εργασιών εκδίδονται πλέον στο ΑΦΜ της ΙΚΕ, μετά την υποκατάσταση.

Εάν δεν ενημερωθεί σωστά η αναθέτουσα:

• μπορεί να καθυστερήσουν πληρωμές,
• να μπλοκάρουν εντάλματα λόγω ασυμφωνίας ΑΦΜ / ονόματος αναδόχου,
• να υπάρξει σύγχυση σε τυχόν ευθύνες/πρόστιμα/ποινικές ρήτρες.
• 5. Συνήθεις «παγίδες» και πώς τις αποφεύγουμε

1. Αφήνουμε τη σύμβαση όπως είναι «για να μην μπλέξουμε»

• Φαίνεται πιο απλό, αλλά: τα έγγραφα πρέπει να αντανακλούν την πραγματική νομική κατάσταση.
• Σε έλεγχο μπορεί να εγερθεί θέμα νομιμότητας πληρωμών προς «ανάδοχο» που δεν υπάρχει πια.

2. Δεν ενημερώνεται έγκαιρα η τράπεζα / ΤΜΕΔΕ

• Σε περίπτωση κατάπτωσης εγγυητικής, ο αρχικός «δικαιούχος»/οφειλέτης μπορεί να είναι ο ίδιος ο επιχειρηματίας ως φυσικό πρόσωπο.
• Θέλουμε ξεκάθαρα ότι η ευθύνη περνά στην ΙΚΕ.

3. Δεν διασφαλίζεται ότι η ΙΚΕ καλύπτει τα κριτήρια ανάθεσης Πρέπει πριν το αίτημα υποκατάστασης να είναι τακτοποιημένα:

• πτυχίο ΜΕΕΠ/ΜΗ.Ε.ΕΔ.Ε στο όνομα της ΙΚΕ,
• ενημερότητες,
• στελέχωση ΜΕΚ.

6. Συμπέρασμα

Μετά την εισφορά της ατομικής σε ΙΚΕ, οι συμβάσεις και οι εγγυητικές δεν «ακολουθούν μόνες τους». Θέλουν:

• αίτημα υποκατάστασης/διαδοχής με βάση το άρθρο 132 Ν. 4412/2016,
• τροποποιητική σύμβαση για κάθε δημόσιο έργο,
• σωστό χειρισμό των εγγυητικών (αντικατάσταση ή σαφής επέκταση),
• παράλληλη τακτοποίηση σε ΕΦΚΑ, ΜΗ.Ε.ΕΔ.Ε, φορολογική εικόνα.